Ik weet het nog goed. Vroeger thuis hadden we een stereotoren. Zo’n glimmend zwart gevaarte met losse componenten: een tuner, versterker, cassette- en cd-speler. Alles netjes gestapeld, verbonden met kabels en elk onderdeel met een eigen functie. Als er iets stuk ging, verving je alleen dat ene onderdeel. En als er iets nieuws kwam, een cd-speler bijvoorbeeld, dan schoof je die er gewoon tussen. Het was logisch, overzichtelijk en flexibel.
Die stereotoren is me altijd bijgebleven. Niet alleen vanwege de muziek, maar vooral vanwege het principe: modulair denken. En dat principe zie ik nu, jaren later, terugkeren in de wereld van machinebouw. Alleen heet het nu: decentrale automatisering. De trend is onmiskenbaar. Machines worden steeds vaker opgebouwd uit standaardmodules die zelfstandig functioneren, maar samen een geheel vormen. Net als die stereotoren. En dat biedt enorme voordelen: sneller bouwen, eenvoudiger aanpassen en makkelijker onderhouden. Maar vooral: minder afhankelijkheid van schaars technisch personeel.
Personeelstekorten drukken zwaar op onze sector. Engineers, monteurs en softwareontwikkelaars zijn schaars. En de druk op doorlooptijd, betrouwbaarheid en flexibiliteit neemt alleen maar toe. Decentrale automatisering en modulaire machinebouw bieden hier een krachtig antwoord op. Door modules te voorzien van hun eigen ‘hersens’, embedded logica, ontstaat een systeem met meerdere autonomere entiteiten. Geen grote centrale besturingskast meer, minder bekabeling, kleurgecodeerd en plug-and-play, met daardoor minder kans op fouten, een kortere installatietijd, geen elektrotechnicus nodig voor de installatie en minder druk op schaarse human resources.
Integratoren worden systeemregisseurs en eindgebruikers krijgen machines die met hen mee kunnen groeien, modulair en schaalbaar, net als bij die stereotoren van vroeger. Wilde je een betere geluidskwaliteit? Dan verving je de versterker. Wilde je iets nieuws proberen? Dan kwam er een platenspeler bij. Geen rigoureuze verbouwing, maar een slimme uitbreiding. Met een sterk vereenvoudigde overdracht dankzij decentrale logica, lever je als machinebouwer een eenvoudigere gebruiksaanwijzing mee, net als bij die stereotoren. Geen losse onderdelen meer, maar complete functionele modules.
Ik geloof dat we als sector aan de vooravond staan van een fundamentele omslag. Van centraal naar decentraal. Van maatwerk naar modulair. Van complex naar beheersbaar. En dat begint met een andere manier van denken. Kijk eens naar je volgende project. Mijn oproep aan jou als engineeringmanager of CTO is eenvoudig: wat als je het zou bouwen als een stereotoren? Modulair, schaalbaar en met een eigen functie en brein per onderdeel. Ik geloof dat er veel gewonnen kan worden door dit principe breder te omarmen. Niet alleen technisch, maar ook bedrijfsmatig. Durven loslaten van het idee dat alles maatwerk moet zijn. Durven standaardiseren. Niet alleen omdat het kan, maar omdat het door personeelsschaarste niet langer meer een keuze is om het níet doen. Jij maakt de muziek, net zoals die stereotoren.
Gerjan Woelders
Technical Marketing Manager, Turck B.V.