De kunst van perfect positioneren: wanneer elke millimeter telt

Fail-safe positionering in een veeleisende buitenomgeving

Binnen industriële automatisering lijken nauwkeurigheid en veiligheid vaak vanzelfsprekend samen te gaan. Maar in de praktijk blijkt die combinatie regelmatig een technische uitdaging. Zeker wanneer een toepassing niet in een gecontroleerde productieomgeving wordt ingezet, maar buiten moet functioneren onder wisselende omstandigheden.

‘Realiseer een positioneersysteem dat op millimeterniveau nauwkeurig werkt, voldoet aan de eisen voor functionele veiligheid én scheefloop direct kan detecteren. De installatie moet daarbij betrouwbaar blijven functioneren in een buitenomgeving, waar temperatuurverschillen, vervuiling en andere omgevingsinvloeden dagelijks een rol spelen’. Dát was het uitgangspunt van een project dat Selmers samen met Leuze succesvol uitvoerde in Griekenland. Leuze is een expert in innovatieve en efficiënte sensor- en veiligheidsoplossingen in de auto­matiseringstechnologie. 

Buitenomstandigheden vragen om een andere benadering

Positioneersystemen worden veelal toegepast in relatief stabiele omstandigheden, maar in een buitenomgeving verandert dat speelveld. Temperatuurwisselingen, stof, vuil en weers­invloeden kunnen de betrouwbaarheid van detectie beïnvloeden. Toch mag de nauwkeurigheid daar niet onder lijden, zeker niet wanneer de positionering onderdeel uitmaakt van een veiligheidsfunctie.

In het Griekse project moest het barcodeposi­tioneersysteem de barcodestrip onder alle omstandigheden betrouwbaar kunnen blijven uitlezen. Daarnaast moest het systeem afwijkingen zoals scheefloop direct herkennen om schade aan de installatie en gevaarlijke situaties te voorkomen. Dat vraagt om meer dan alleen een nauwkeurige sensor. Het vereist een oplossing waarbij mechanica, software en veiligheid als één geïntegreerd systeem samenwerken.

Veiligheid begint bij de juiste keuzes

Op basis van de risicoanalyse werd gekozen voor een fail-safe barcodepositioneersysteem dat voldoet aan de eisen van Performance Level e (PLe). Daarmee werd niet alleen invulling gegeven aan de veiligheidseisen, maar ontstond ook een solide basis voor een uiterst nauwkeurige positionering. Een belangrijk engineeringdetail binnen deze oplossing was de toepassing van de BCB Twin tape.

Exacte uitlijning

Waar twee afzonderlijke barcodebanen tijdens hun productie al snel kleine onderlinge afwijkingen kunnen vertonen – tot ongeveer 1 millimeter per meter – worden beide barcodebanen met de Twin tape gelijktijdig en in één productiegang aangebracht. Hierdoor blijven beide banen exact ten opzichte van elkaar uitgelijnd. Dat lijkt een klein detail, maar juist deze nauwkeurigheid is essentieel voor het betrouwbaar detecteren van scheefloop en het behouden van een stabiele positionering over de volledige lengte van de installatie.

De toepassing bepaalt de oplossing

Het project laat zien dat succesvolle automatisering niet begint bij het selecteren van een component, maar bij het begrijpen van de toepassing. Een sensor of positioneersysteem functioneert immers nooit op zichzelf, maar maakt onderdeel uit van een groter geheel waarin veiligheid, mechanica, software en omgevingsfactoren continu op elkaar inwerken. Door vanuit dat systeemdenken naar de uitdaging te kijken, kon een oplossing gerealiseerd worden die niet alleen op de millimeter nauwkeurig positioneert, maar tegelijkertijd voldoet aan hoge veiligheidseisen en bestand is tegen de omstandigheden van een buitenopstelling. Juist daar ligt de grootste uitdaging binnen moderne industriële automatisering: niet in afzonderlijke componenten, maar in de manier waarop alle onderdelen samen een betrouwbare, veilige en toekomstbestendige installatie vormen.