Platform over productie- en procesautomatisering
In een groot aantal (industriële) sectoren is perslucht een belangrijke energiedrager. Afhankelijk van de branche moet deze perslucht aan een bepaalde kwaliteit voldoen, die vooral betrekking heeft op de aanwezigheid van vuildeeltjes, olie en vocht in het medium. Het thema vereist dan ook aandacht in zowel de ontwerpfase van een machine als in de exploitatie- en onderhoudsfase. Wie dit door de juiste maatregelen goed onder controle heeft en houdt – onder meer door een goede luchtverzorgingsunit en meetapparatuur – kan profiteren van een hoge procesbetrouwbaarheid, hoge machinebeschikbaarheid, langere onderhoudsintervallen en een goede productkwaliteit.
Perslucht is in de basis altijd vervuild met onder meer deeltjes, vocht en olie. Eenvoudig omdat de lucht uit een veelal industriële omgeving of van buiten wordt aangezogen en vervolgens in een compressor op druk wordt gebracht. In bijna alle gevallen zal perslucht dus behandeld moeten worden om uiteindelijk met de juiste kwaliteit te worden toegepast.
De belangrijkste norm in het kader van persluchtkwaliteit is de ISO 8573-1. Dit is een internationaal erkende luchtkwaliteitsnorm waarin de luchtkwaliteit is onderverdeeld in zeven klassen, gebaseerd op de drie belangrijkste soorten verontreinigingen: vuil, vocht en olie. Het is afhankelijk van de toepassing welke kwaliteit is vereist. Wordt de perslucht uitsluitend gebruikt voor het wegspuiten van bijvoorbeeld spanen op een werkbank, dan zullen er weinig eisen aan de kwaliteit worden gesteld.
Perslucht die in de voedingsindustrie of de farmaceutische industrie wordt gebruikt, moet echter aan extreem hoge eisen voldoen om te voorkomen dat vervuiling uit de perslucht negatieve gevolgen heeft voor de gezondheid van gebruikers of consumenten. Onbehandelde perslucht kan namelijk ook zware metalen zoals lood, cadmium en kwik bevatten; elementen die beter niet in voedingsmiddelen en medicijnen terecht kunnen komen. Water in perslucht kan dan weer invloed hebben op een versnelde bacteriegroei. Maar er is meer. Perslucht met een acceptabele kwaliteit heeft een belangrijke invloed op het betrouwbaar functioneren van machines in het algemeen. Vervuilde perslucht kan namelijk leiden tot onder andere een snellere slijtage van afdichtingen, problemen met oliehoudende ventielen in het besturingsdeel en vuile geluiddempers. Uiteindelijk leidt dit tot een verkorte levensduur van componenten, maar ook hogere onderhoudskosten, een grotere kans op ongeplande stilstand én – niet onbelangrijk – een significant hoger energieverbruik.
De kwaliteit van perslucht is op verschillende manieren te bereiken én in stand te houden. Dit begint bij het ontwerp van de persluchtinstallatie, waarbij de keuze van de juiste componenten een belangrijke rol speelt. Maar ook de plaatsing van de compressor in het betreffende bedrijf. Staat een compressor bijvoorbeeld op een locatie in de directe nabijheid van een snelweg, dan is de aangezogen lucht aanzienlijk vuiler dan van een compressor die in een geconditioneerde ruimte staat.
Het behandelen van de aangezogen en gecomprimeerde lucht tot het juiste kwaliteitsniveau gebeurt door een zogenaamde luchtverzorgingsunit. Dit is een samenspel van functiemodules – bijvoorbeeld be- en ontluchtingsventielen, drukregelaars, filters en persluchtdrogers, die de verschillende soorten vervuiling uit de perslucht verwijderen. Bij bepaalde leveranciers zijn de units voorzien van een configurator waarmee ook complexe verzorgingseenheden stap voor stap individueel te configureren zijn.
Tot slot zijn de kwaliteit van perslucht en de werking van de luchtverzorgingsunit te monitoren door de inzet van de juiste sensoren en het gebruik van geschikte meetapparatuur. Hiermee is onder meer de verzadiging van een filterelement tijdig te detecteren, maar zijn ook trends te detecteren die de basis vormen voor het optimaliseren of onderhouden van de machine.
